Hemingway'in Kaleminden İstanbul

Üniversitede final sınavları olanca hızıyla devam ederken, ben de zamanımı kütüphanede geçirmek zorunda kaldım. Geçen hafta yine kütüphanenin bilgisayarından katalog sorgulaması yaparken çok ilginç bir kitaba rastladım. "İşgal İstanbul'u" adında Nobel'li yazar Ernest Hemingway'in kaleminden çıkmış, içeriği oldukça geniş ve farklı bir kitap. İlerleyen günlerde kitabın tüm ilginç noktalarını birer birer sizlerle paylaşmaya çalışacağım. Bugün sadece kitapta geçen İstanbul betimlemelerini sunmakla yetineceğim..

30 Eylül 1922 itibariyle kaleme alınan şu satırlar İstanbul'un dünü hakkında oldukça şaşırtıcı bilgiler veriyor: "İstanbul'da kaç kişinin yaşadığını kimse doğru dürüst bilmiyor. Şimdiye kadar sayım mayım yapılmamış. Bu kentte 1.5 milyon insanın yaşadığı sanılıyor. Yağmur yağmadığı zaman İstanbul'da o kadar çok toz oluyor ki, Peya'ya (Beyoğlu) paralel tepelerin üzerindeki sokaklardan geçen köpeklerin ayaklarından sanki havaya bir toz bulutu yükseliyor. İnsanlar da ayak bileklerine kadar toza batıyorlar ve rüzgar esti mi, arada tam ve yoğun bir bulut oluşuyor.

Yağmur yağınca da her taraf çamur içinde. Kaldırımlar öylesine dar ki, herkes sokakta yürüyor; sokaklarsa dereden farksız. Gidiş geliş kuralı diye birşey yok. Motorlu araçlar, atlı arabalar, tramvaylar, sırtlarında ağır yükleriyle hamallar hep birlikte gidip geliyorlar. Yalnızca iki anayol var, geri kalanların hepsi ara sokak. Anayollar da ara sokaklardan daha ahış şahım değil..

Türkler günün her saatinde dar yolların kenarlarındaki kahvelerde oturup nargilelerini fokurdatıyorlar, bir yandan da insanların midesini yakup kavuran rakılarıyla yudum yudum demleniyorlar. Bu içki o kadar sert ki, yanında meze olmadan içmek olanaksız gibi birşey."

Kitabı okudukça bu genç Cumhuriyeti'nin dünden bugüne İstanbul'u nerelere taşıdığını görme şansınız olacak. Kitabı bir an önce edinmenizi öneririm, ben elimden geldiğince kıyısından köşesinden paylaşmaya çalışacağım ama yeterli olacağından kuşkuluyum. Çünkü kütüphanenizdeki en ilginç kitaplardan birisi olmaya aday İşgal İstanbul'u.  Bulabilir misiniz bilmiyorum? Benim elimdeki baskı benimle aynı yaşta, 1988 baskısı kitabın. Sanırım yeni baskıları da mevcuttur, siz en iyisi bir araştırın..